Wakacje, wczasy i urlop nad morzem !
Pomorze środkowe - Ustka - Kraina w kratę - Swołowo

ustka - wakacje, wczasy i urlop nad morzem

Kraina w kratę - Swołowo

Kraina w Kratę Tereny od ujścia Wieprzy w Darłowie na zachodzie, do Łeby na wschodzie, to unikalne krajobrazowo w skali polskiej obszary. W 1994 roku, Elżbieta Szalewska (koordynator projektu zagospodarowania tych terenów), stworzyła piękną nazwę, "Kraina w Kratę". Źródłem tej nazwy jest charakterystyczny wygląd budynków wzniesionych z drewnianych słupów i gliny malowanej na biało. Do dziś zachowało się około 2500 takich budynków w ponad 90 wsiach.

Stolicą "Krainy w Kratę" jest Swołowo. Swołowo różni od innych wsi pomorza bardzo bogatą historią, sięgająca XIII wieku. Wieś ma unikalny układ zabudowań, w kształcie wielkiego "jaja", zwany owalnicą. Zachowany został w prawie nienaruszonym stanie, zespół architektoniczny budynków mieszkalnych i gospodarczych o konstrukcji ryglowej (szachulec) z połowy XIX wieku jest to ok.70 budynków, o dużej dla budownictwa wiejskiego, wartości historycznej. Odwiedzając Swołowo trudno się oprzeć wrażeniu, że w tym miejscu czas się zatrzymał i jesteśmy w innej epoce, jak trudno dzisiaj o takie enklawy.

Historia Wsi Wybudowana pod koniec XVIII w. droga z Darłowa do Słupska ominęła zabudowę wsi w odległości około 700 m, co spowodowało, że pozostała na uboczu. Jest to stare miejsce osadnicze, potwierdzają to cenne znaleziska, eksponowane w Muzeum Okręgowym w Koszalinie. Podczas badań prowadzonych w latach 30-tych i 40-tych XX w. w grobie wykopano szklany pucharek oraz srebrną czarkę z pierwszych wieków n.e.. Swołowo należy do najstarszych osad w okolicy Słupska. Po raz pierwszy w dokumentach wieś wymieniono w 1230 r., kiedy to sławieński książę nadał ją zakonowi Joannitów, sprowadzonemu do Starego Sławna. Nadanie wsi "Zolow" dla Joannitów potwierdził w 1240 r. gdański książę Świętopełk II. Konsekwencją przekazania wsi była jej przebudowa prawna, z prawa rodzimego, na wzór praw niemieckich. Wieś miała własny samorząd z sołtysem na czele, wytyczone pola i siedliska. Prawdopodobnie aż do 1474 r. należała do zakonników. Inne źródła podają, że w XIII w. przebywał tu ród Belowow, potem wymienia się ród Schwave i Petera von Glasenappa z Polanowa. Tenże w 1474 r. wraz i innymi pięcioma wsiami wymienił ją z księciem słupskim Erykiem II na inne wsie. Tak więc, pod koniec XV w. wieś powróciła do dóbr książąt pomorskich i przynależała administracyjnie do domeny słupskiej. W 1628 r. zamieszkiwał tu, cieszący się wolnością sołtys, oraz 15 lub 16 chłopów uprawiających na zasadach pańszczyźnianych duże gospodarstwa. Stabilna przez wieki sytuacja prawna, brak rycerskiego folwarku, prawie nie zmieniana struktura użytkowania ziemi spowodowała, że do współczesnych czasów przetrwały tu relikty form średniowiecznych. Takim reliktem jest bardzo dobrze zachowany plan niwy siedliskowej w kształcie wielkiej owalnicy, przebiegi dróg, miedz i innych elementów zagospodarowania przestrzeni. Wytyczone w średniowieczu chłopskie zagrody otaczają dno dolinki ze stawem pośrodku.

Kościół: Dominantą w krajobrazie wsi jest kościół. W budynku zachowane są stare gotyckie elementy i formy m.in. ostrołukowe blendy we wschodniej ścianie szczytowej, przypory, kwadratowa wieża z ostrołukowym portalem. Wg formy, obiekt datowany jest na koniec XIV lub początek XV w. Na wieży umieszczono ozdobną metalowa chorągiewkę z datą "1618". Około 1867 r. poszerzono nawę i dobudowano zakrystię. Pod koniec XIX w. w ścianie wschodniej dostawiono absydę. Ściany otynkowano. Przez wieki wokół kościoła był wiejski cmentarz otoczony kolistym ogrodzeniem z nie ciosanych polnych kamieni. Od 1522 r. obwód kościelny połączono z istniejącym w Bruskowie Wielkim, a od 1586 kościół stał się filialnym. Na granicy z Pieszczem położona była ziemia należąca do parafii. Po 1945 r. grunty te upaństwowiono i włączono do obrębu wsi Pieszcz.

Rozwój społeczny i gospodarczy następował od początku XIX w. Pod koniec XVIII w. areału wsi wydzielono lasy, tworząc królewskie leśnictwo. Około 1820 r. przeprowadzono uwłaszczenie chłopów. Ponieważ przedtem posiadali oni ziemię na zasadach dziedzicznego prawa użytkowania, prawo to przekształcono w własność. Jedynie na granicy z Bruskowem Małym wydzielono kilka nowych siedlisk. Reforma rolna nie spowodowała żadnych zmian w krajobrazie. Liczba gospodarstw i ludzi w 1800 i 1850 była prawie identyczna. Dopiero w drugiej połowie XIX w., równolegle z rozwojem miast nastąpił rozwój zaludnienia i zabudowy wsi. W 1850 r. w 31 domach mieszkało 236 osób. Natomiast w 1885 domów było 66 a mieszkańców 499. Zmianom społecznym towarzyszyły przekształcenia w zabudowie polegające na powstawaniu nowych niewielkich siedlisk dla robotników rolnych. Przekształcenia te są bardzo widoczne. Ponad 30 % budynków zbudowano przed około 150 laty. Zmiany wprowadzane potem nie zniszczyły charakteru historycznej zabudowy.

Ważne Informacje: Jeżeli dojechaliście samochodem najlepiej zostawić go na parkingu przed wsią. Każda zagroda - zabytek jest dokładnie opisana warto przeczytać. Pamiętajmy że w tych zagrodach żyją ludzie i nie należy za bardzo utrudniać im życia :). We wsi można kupić ser i mleko kozie.

Jak Dojechać ? Do Swołowa dojeżdzamy poprzez Ustkę, Duninowo, Starkowo albo skręcając z drogi 210 (Słupsk - Ustka) w lewo około 2 km na północ od Bydlina i jadąc przez Bruskowo Wielkie. Można także udać się rowerem według wytyczonych ścieżek rowerowych są dobrze oznaczone.

Inne strony o Swołowie:
- Zagroda Albrechta - Muzeum Swołowo
- Swołowo


Inne atrakcje

Latarnia Morska w Ustce - Latarnia Morska w Ustce. Latarnia morska w Ustce usytuowana jest tuż przy nadmorskim deptaku przy wejściu na portowe molo. Wysokośc wieży wynosi 19,5 m, natomiast wysokość światła 22,2 m n.p.m. Zasięg światła to 18,0 Mil Morskich (ok. 33,3 km). ... więcej

Trzecie Molo w Ustce - III Molo w Ustce - niedokończona budowla teraz służy pomocą w opalaniu. W Ustce po drugiej stronie rzeki Słupi, pół kilometra na zachód jest niedokończone trzecie molo, pozostałość po gigantycznej inwestycji hitlerowskiej. Nowe molo miało mierzyć ponad półtora kilom... więcej

Profesjonalne statystyki www © Wakacje nad morzem 2000-2008 | inkre
Generation time: 1.86076689